Kadingibi.com
Glutensiz besinler
Çölyak Hastalığı Nedir?

Çölyak Hastalığı Nedir? Çölyak Hastaları Nasıl Beslenmelidir?

Çölyak hastalığının oluşma sebebi çavdar, buğday, yulaf gibi gıdalarda bulunan glutenprotein ince bağırsakta oluşturduğu rahatsızlıktır. Çölyak hastalığında çevresel ve genetik etmenler rol oynar. Eğer kişinin aile öyküsünde çölyak hastalığı varsa kendisi de çölyak hastalığıyla karşılaşabilir.

Çölyak Hastalığının Nedenleri

Tükettiğimiz besinlerin kan dol aşımına geçmesi villuslar sayesindedir ve bağırsakta bulunan bu yapı çölyak hastalarında hasarlıdır.

Gluten kullanımında bozulan bu sistemde besinler emilemediği için sindirim sistemi rahatsızlıkları ortaya çıkmaya başlar. Çölyak hastaları ciddi sağlık sorunlarıyla karşılaşmadan önce erken teşhis edilmesi ve kişinin bu hastalığı tanıması önemlidir.

Özellikle 8-12 aylık bebekler ve 30-40 yaş arası bireylerde çölyak hastalığına daha sık rastlanılır. Çocuklar için durum yetişkinlere göre biraz daha zorlayıcı olabilir. Okul çağlarında arkadaşlarından glutenli besin alışverişi yapabilir. Bu yüzden öğretmenler ve okul idaresi bu konuda bilgilendirilmelidir.

Çölyak Hastası Olduğumu Nasıl Anlarım?

Önemsiz olduğunu düşündüğümüz bazı sağlık sorunlarının ciddi bir hastalığa işaret edebileceğini unutmamalıyız.Bu süreçte bireyin kendini tanıması, anne ve babaların ise çocuklarının sağlık sorunları üzerinde dikkatli davranması gerekir.

İlginizi çekebilir :  Bel Fıtığı Ameliyatında Nelere Dikkat Edilmeli

Çölyak hastalığı aslında çocukluktan beri yaşadığımız basit gibi görünen başlıca sağlık sorunlarından anlaşılabilmektedir. Birçok hasta bu sebeple hastalığı başlangıçta anlamamaktadır. Unutmamalıyız ki çölyak hastalığı her yaşta ortaya çıkabilir.

Çölyak hastalığının belirtilerini maddeler halinde sıralayacak olursak;

  • Sebepsiz karın ağrıları        
  • Eklem ağrıları
  • İştahsızlık                               
  • Saç dökülmesi
  • Halsizlik                                 
  • Kilo kaybı
  • Gaz şikayetleri                      
  • İshal
  • Kansızlık kişide görülebilir.

Çölyak hastalığı çocuklarda büyüme geriliği oluşturabilir. Bebeklerde ishal, kusma, kabızlık, kas kaybı, şiddetli karın ağrısı belirtileri arasındadır.  Bu süreçte doktorun koyacağı teşhis sonunda kişi hastalığı hakkında bilgi edinmeli gerekirse beslenmesi konusunda profesyonel bir destek almalıdır.

Çocuklar ve aileler glutensiz yaşam hakkında eğitilmelidir. Çocuk okul çağındaysa öğretmenleri ve okul idaresine bildirmekte fayda vardır.

Çölyak hastalığı
Glutenli Besinler Nelerdir?

Çölyak hastalığının tedavisi nedir? Nasıl Beslenmelidir? Nelere dikkat etmelidir?

Çölyak hastalarının sindirim sistemlerini bozan bu problemi ortadan kaldırmak için glutenli besinleri hayatlarından çıkarmaları gerekir. Bu sebeple çölyak tanısı konulan kişinin gluten içeren besinleri tanıması ve bu süreçte doktor ve diyetisyenlerden profesyonel bir yardım alması gereklidir.

Kişini alacağı diyet eğitimi sadece kendisiyle sınırlı kalmamalı, aile ve çevredeki insanlarında eğitim konusunda bilgi sahibi olması gereklidir. Diyet tedavisi uygulandıktan sonra hastanın semptomları daha iyiye gitmeye başlamaktadır.

İlginizi çekebilir :  Yağ Aldırma (Liposuction) Ameliyatı Nedir?

Kişi önemli besin öğelerini sindiremediğinden hastalığı geniş semptomlara yayılabilir. Çölyak hastalarında anemi görülenlere demir takviyesi,  D vitamini takviyesi gerektiği durumlarda verilebilir. Kalsiyum ve K vitamini eksiklikleri görülür.

Kişide saç dökülmeleri ve eklem ağrıları boy gösterebilir. Çölyak hastalarının en çok merak ettiği konulardan biri ise diyetin onlara yetersiz geleceğine inanmalarıdır. Günümüzde diyete ayak uyduran hastaların yaşamları boyunca iyi bir gelişim elde ettiği görülmüştür.

Bu sebepten glutensiz beslenmenin sağlığa zararlı bir yönü yoktur. Dikkat edilmesi gereken glutensiz besinler ise;

  • Süt ve Süt Türevleri: Kişi diyetinde süt yoğurt, peynir, pirinç ve pirinç unundan yapılan ürünleri tüketebilir. Fakat buğday unu konmuş süt, bulgur bulunduran yoğurtlu ve sütlü çorbalardan uzak durmalıdır.
  • Et, Yumurta, Kuru baklagiller: Her türlü et yemeği ve sebzeleri tüketebilirler. Fakat bulgur konulmuş kıymalı köftelere dikkat etmelidirler.
  • Tatlılar: Pirinç ve pirinç unundan yapılan muhallebi, sütlaç, pekmez, bal ve reçel gibi tatlıları tüketebilirler. Ancak baklava, un ve irmik helvaları, kadayıf gibi tatlılara dikkat etmelidirler.
  • İçecek: Süt, meyve suyu, ayran, vs. tükete bilirken boza ve bazı kahveler içeceğinden sakınmalılar.
İlginizi çekebilir :  Sinüzit Sebepleri Nelerdir ?

Bu maddelerin dışında çölyak hastaları beslenme tedavilerinde şehriye, un, tarhana çorbalarına, bulgur pilavı, börek, kurabiye ve bisküvilere dikkat etmelidirler. Bira, çikolata, salam sosis gibi yiyeceklerde de sorunla karşılaşabilirler. Çölyak hastaları için etiket okuma oldukça önemlidir.

Günümüzde  çölyak hastalarının tüketebileceği glutensiz  ekmek, kek, hamur işleri yurt dışında yaygın olsa da, ülkemizde de raflarda yerlerini almıştır. Kültürümüz gereği vazgeçemediğimiz  damak zevklerimiz de yine glutensiz çölyak hastalarına özel tarifler gelişmektedir.

Sadece besinlerde değil kişi glutene her yerde rastlayabilir. Masum görünen bir çiklet ya da diş macununda dahi olabilir.

Bu sebeple  alışveriş yaparken Çölyak Derneğinin paylaştığı listelere göz atmakta fayda vardır.

Diyetisyen Betül TAŞ

Doğu Akdeniz üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümünden mezun olarak diyetisyen unvanını almaya hak kazandım. Mesleğimde ve yaşantımda insanların hayatına dokunmayı ve iyi niyeti ilke edindim. Eğitimini almış olduğum ve hayat boyunca öğrenmeye devam edeceğim beslenme ve diyet hakkındaki bilgilerimi kadingibi.com takipçileriyle paylaşmaktan mutluluk duyuyorum.

Yorum Yap